Dağdeviren & Yağız Avukatlık Bürosu olarak; aile hukukunun hassas ve özen gerektiren doğasının farkında olarak ve hukuki süreçlerin duygusal yükünü bilerek, gizlilik ilkesi çerçevesinde müvekkillerimize profesyonel hukuki destek sunuyoruz. İstanbul boşanma avukatı kadromuzla, başta Pendik boşanma avukatı ve Kurtköy boşanma avukatı arayışında olan müvekkillerimize çekişmeli ve anlaşmalı boşanma, velayet, nafaka ve mal rejiminin tasfiyesi davalarında titizlikle hizmet vermekteyiz.
Aile Hukuku & İstanbul Boşanma Avukatı
Aile Hukuku Nedir? Kapsamlı Hukuk Rehberi
Aile hukuku, evlilik birliğinin kurulmasından sona ermesine kadar eşler arasındaki ilişkileri, çocukların velayetini, nafaka yükümlülüklerini ve mal paylaşımını düzenleyen, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) İkinci Kitabı’nda yer alan hukuk dalıdır.
Boşanma süreci, çoğu zaman duygusal açıdan en zorlu dönemlerden biridir. Bu süreçte dilekçenin hazırlanışından delillerin sunulmasına kadar atılacak her adım velayet, nafaka ve mal paylaşımı sonuçlarını doğrudan etkiler. Bu rehberde, aile hukukunun kapsadığı temel konuları, sık karşılaşılan soruları ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda dikkat edilmesi gereken noktaları bulabilirsiniz.
Aile Hukuku Kapsamına Giren Temel Konular
Boşanma Davaları
Türk Medeni Kanunu boşanma sebeplerini özel ve genel sebepler olarak ikiye ayırır. Zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk ve akıl hastalığı boşanmanın özel sebepleri arasındadır. Uygulamada en sık görülen ise genel sebep olan evlilik birliğinin sarsılmasıdır (şiddetli geçimsizlik).
Anlaşmalı boşanma, evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması ve eşlerin nafaka, tazminat, velayet gibi mali ve şahsi sonuçlar üzerinde uzlaşmış olması halinde tek celsede sonuçlanır. Hakim kusur araştırması yapmaz.
Çekişmeli boşanmada ise hakimin boşanmaya hükmedebilmesi için davalının en azından kısmen kusurlu olması gerekir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararlarına göre fiziksel, sözlü, ekonomik ve duygusal şiddet kusur olarak değerlendirilir; karşılıklı hakaret durumunda ayrıca fiziksel şiddet uygulayan taraf daha ağır kusurlu sayılır.
Nafaka Türleri ve Davaları
Boşanma sürecinde ve sonrasında dört temel nafaka türü uygulanır:
- Tedbir nafakası: Dava süresince eş ve çocukların temel ihtiyaçları için hakimin re’sen hükmettiği geçici nafakadır; kusur durumu incelenmez.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş, daha ağır kusurlu olmaması şartıyla süresiz nafaka talep edebilir. Eşit kusurlu eşler de birbirinden nafaka isteyebilir.
- İştirak nafakası: Velayeti alamayan ebeveynin, çocuğun bakım, sağlık ve eğitim giderlerine gücü oranında katıldığı nafakadır; ebeveynin kusuru bu ödemeye engel değildir.
- Yardım nafakası: Yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek alt veya üst soy ile kardeşler arasında talep edilebilir.
Nafaka miktarı zamanla tarafların mali durumuna göre değişebilir; bu durumda nafaka artırım veya kaldırma davası açılabilir.
Velayet Davaları ve Çocuğun Üstün Yararı
Velayet davalarında mahkemenin esas aldığı kriter çocuğun üstün yararıdır. Ebeveynlerin birbirine karşı kusuru (örneğin aldatma), doğrudan çocuğa zarar vermediği sürece velayet kararını etkilemez.
İdrak çağındaki (genellikle 8 yaş ve üzeri) çocukların kendi gelecekleri hakkındaki kararlarda dinlenme hakkı vardır. Hakim veya görevlendirilen uzman bu görüşü almak zorundadır; alınmadan kurulan velayet hükümleri Yargıtay tarafından bozma sebebi sayılır.
Boşanma sonrasında şartların değişmesi halinde (örneğin velayet sahibi ebeveynin sağlık durumu, çocuğun ihtiyaçları) velayetin değiştirilmesi davası açılabilir.
Mal Rejimleri ve Mal Paylaşımı Davaları
Sözleşmeyle aksi belirlenmediği sürece yasal mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir. Evlilik süresince emek karşılığı edinilen mallar (maaş, bu maaşla alınan ev, araç vb.) edinilmiş mal sayılır ve boşanmada yarı yarıya paylaşılır. Miras veya karşılıksız kazanılan mallar kişisel mal kabul edilir.
Yargıtay, paylaşım hesabında dava tarihindeki değeri değil, tasfiye davasında karar tarihine en yakın rayiç değeri esas alır. Boşanma davası açılacağını öngörerek yapılan mal kaçırma işlemleri (TMK m. 229), diğer eşin katılma alacağını azaltma kastı taşıyorsa korunmaz ve eklenecek değer olarak hesaba dahil edilir.
Eşlerden birinin, diğerinin kişisel malının edinilmesine, korunmasına veya değerinin artmasına katkıda bulunması halinde katılma alacağı veya değer artış payı talep edilebilir.
Soybağı (Nesep) Hukuku
Çocuk ile anne arasındaki soybağı doğumla kendiliğinden kurulurken, baba ile soybağı evlilik, tanıma veya mahkeme kararıyla kurulur.
Evlilik dışı doğan çocuğun babasıyla soybağının kurulması için babalık davası açılabilir; genellikle DNA testiyle sonuçlanır. Evlilik içinde doğan ancak biyolojik babasının başka biri olduğu iddia edilen çocuk için ise koca tarafından soybağının reddi davası açılabilir; bu davada hak düşürücü süreler katıdır.
Evlat edinme için, evlat edinenin evlat edinilenden en az 18 yaş büyük olması, çocuğun en az 1 yıl evlat edinen tarafından bakılıp eğitilmiş olması ve işlemin çocuğun üstün yararına olması gerekir.
Nişanlanma ve Nişanın Bozulması
Nişanlanma, evlilik vaadiyle yapılan ve kanunen şekle bağlı olmayan bir akittir. Haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozan taraf, diğer tarafa ve onun ailesine yapmış olduğu makul giderler için maddi tazminat, kişilik haklarına saldırı oluşturan durumlarda ise manevi tazminat ödemekle sorumlu tutulabilir.
Ayrıca nişanlılık döneminde, adet üzere birbirine veya ailelere verilen hediyeler (alyans gibi olağan hediyeler hariç), nişanın bozulması halinde geri istenebilir.
Nişanın bozulmasından doğan tazminat ve hediyelerin iadesi davaları hakkında detaylı bilgi için nişan hukuku sayfamızı ziyaret edin.
Aile İçi Şiddet ve 6284 Sayılı Kanun
Fiziksel, psikolojik, cinsel veya ekonomik şiddete maruz kalan aile bireyleri, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında Aile Mahkemesinden koruyucu ve önleyici tedbirler talep edebilir.
Uzaklaştırma kararı olarak bilinen bu tedbirler, şiddet uygulayanın ortak konuttan uzaklaştırılması, mağdura yaklaşmasının engellenmesi ve iletişim yasağını içerir; harca tabi değildir ve derhal verilir. Risk altındaysanız bu başvuruyu geciktirmemeniz önemlidir.
Aile Mahkemelerinde Süreç Nasıl İşler?
Boşanma veya diğer aile hukuku davaları, dava dilekçesinin yetkili Aile Mahkemesine sunulmasıyla başlar. Mahkeme, davayı kabul ettikten sonra tensip zaptı düzenler; bu aşamada taraflara süre verilir, tedbir nafakası gibi geçici taleplere karar verilir ve duruşma tarihi belirlenir.
Ardından ön inceleme duruşması yapılır; burada uyuşmazlık konuları netleştirilir ve tarafların delilleri toplanmaya başlanır. Tanık dinlenmesi, bilirkişi raporu (özellikle mal paylaşımı davası ve velayet davasında) ve sosyal inceleme raporu gibi adımlar bu süreci uzatabilir.
Çekişmeli boşanma davaları, dosyanın yoğunluğuna ve mahkemenin iş yüküne göre genellikle birkaç duruşma sürer ve ortalama 1-2 yıl içinde sonuçlanabilir. Anlaşmalı boşanmalarda ise süreç tek celsede tamamlanabilir. Velayet ve mal paylaşımı gibi konularda anlaşmazlık varsa, süreç daha da uzayabilir.
Aile Konutu ve Eşlerin Hakları (TMK m. 194)
Aile Konutu, eşlerin bütün yaşam faaliyetlerini gerçekleştirdikleri, acı ve tatlı günlerini paylaştıkları ortak yaşam merkezidir. Kanun koyucu, ailenin barınma hakkını güvence altına almak için aile konutuna özel bir koruma getirmiştir.
Açık Rıza Şartı ve İyiniyet
Medeni Kanun’un 194. maddesi uyarınca; eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutunu üçüncü kişilere devredemez, satamaz veya konut üzerinde ipotek tesis edemez. Tapu kütüğünde “aile konutu şerhi” bulunmasa dahi, buranın aile konutu olduğunu bilen veya bilebilecek durumda olan üçüncü kişilerin iyiniyeti korunmaz ve rıza olmadan yapılan tapu devirleri açılacak bir tapu iptal ve tescil davası ile iptal edilir.
Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur?
Olası mağduriyetlerin önüne geçmek için tapuda malik olmayan eşin, evlilik cüzdanı ve muhtarlıktan alınacak yerleşim yeri belgesi (ikametgah) ile doğrudan Tapu Müdürlüğü’ne başvurarak taşınmazın kaydına ücretsiz bir şekilde “Aile Konutu Şerhi” işletmesi mümkündür. Bu şerh sayesinde, malik olan eşin tapu üzerinde tek başına işlem yapması (satış, kredi ipoteği vb.) kesin ve pratik olarak engellenmiş olur.
Aile konutu ve aile konutu şerhi hakkında ayrıntılı bilgi almak için Aile Konutu ve Aile Konutu Şerhi yazımızı okuyabilirsiniz.
Aile Hukuku Avukatı Neden Önemlidir?
Aile hukuku davaları, kişinin çocuklarıyla ilişkisini, maddi geleceğini ve sosyal hayatını doğrudan etkileyen hassas süreçlerdir. Dilekçelerin hak düşürücü sürelere uygun hazırlanması, delillerin doğru sunulması ve kusur iddialarının Yargıtay içtihatlarıyla desteklenmesi, davanın sonucunu belirleyen unsurlardır.
Usul hatası nedeniyle kaybedilen bir hak, örneğin süresi içinde sunulmayan bir delil veya hatalı talep, geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle, sürecin başından itibaren deneyimli bir aile hukuku avukatıyla çalışmak, hem haklarınızı korumak hem de süreci öngörülebilir kılmak açısından önemlidir.
Aile Hukuku Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?
Dosyanın içeriğine, mahkemenin iş yüküne ve toplanması gereken delillere (bilirkişi raporu, tanık beyanı vb.) göre değişmekle birlikte, çekişmeli boşanma davaları genellikle 1-2 yıl arasında sonuçlanmaktadır. İstinaf aşamasına taşınması halinde bu süre uzayabilir.
Eşim boşanmak istemezse dava açabilir miyim?
Evet. Karşı tarafın onayı olmasa da, evlilik birliğinin temelden sarsıldığını ispatlayan haklı bir sebep gösterilerek çekişmeli boşanma davası açılabilir. Davanın kabul edilmesi için davalının da en azından kısmen kusurlu olması gerekir.
Zina sebebiyle boşanmada mal paylaşımı nasıl olur?
Zina, boşanmada kusur tespitinde ve manevi tazminat talebinde etkilidir; ancak edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamındaki mal paylaşımını doğrudan değiştirmez. Kusurlu eş de edinilmiş mallar üzerindeki katılma alacağı hakkını genel kural olarak korur.
Velayet hangi durumlarda anneye verilmez?
Velayet kararında cinsiyet belirleyici değildir; tek kriter çocuğun üstün yararıdır. Annenin çocuğun bakımını fiilen üstlenemeyecek durumda olması, sağlık sorunları, çocuğun güvenliğini tehlikeye atan davranışlar veya idrak çağındaki çocuğun aksi yönde bir tercih bildirmesi gibi durumlarda velayet babaya verilebilir.
Nafaka ödememenin cezası nedir?
Mahkemenin hükmettiği nafaka ödememe halinde nafaka borçlusu hakkında icra takibi başlatılabilir. (nafaka ödememe icra takibi) Ödeme yapılmaması halinde, borçlunun ödeme gücü olduğu halde kasten ödemediğinin tespiti üzerine kamuoyunda nafaka ödememe hapis cezası olarak da bilinen 3 aya kadar tazyik hapsi cezası uygulanabilir.
Türk biriyle evlenerek vatandaşlık almak mümkün mü?
Türk biriyle evlenerek Türk vatandaşlığının kazanılması mümkündür. Ancak bunun için bazı şartlar gereklidir ve sürecin bir avukat nezaretinde takip edilmesi hak kaybına uğranılmaması için gereklidir. Türk biriyle evlenerek nasıl Türk vatandaşı olma yolunda eşlerden birinin suç kaydı olması başvuruya engel midir konusunu merak eden okuyucularımız için Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığını Kazanmada Eşin Suç Kaydı Olması Meselesi yazımızın okunmasını öneririz.
Pendik Boşanma Avukatı
Boşanma, velayet, nafaka veya mal paylaşımı sürecinizi güvenle yönetmek ve haklarınızı en başından koruma altına almak için Pendik boşanma avukatı ya da Kurtköy boşanma avukatı olarak hizmet veren ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.
