Şantaja Uğruyorum, Ne Yapmalıyım? Şantaj Mağdurları İçin Hukuki Rehber

Şantaja uğruyorsanız öncelikle panikle hareket etmemeli; şantaj mesajlarını, telefon numarasını, sosyal medya hesabını, para talebini ve diğer delilleri silmeden saklamalısınız. Şantajcıya ödeme yapmak veya talep ettiği şeyi yerine getirmek, tehdidin sona ereceğini garanti etmez. Deliller korunduktan sonra Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk birimlerine başvurularak olayın soruşturulması sağlanabilir.

Özellikle WhatsApp, Instagram, Telegram veya başka bir sosyal medya platformu üzerinden özel fotoğraf ve videoların yayılması tehdidiyle para istenmesi, ilişkiye devam etmeye zorlanma ya da başka bir menfaat talep edilmesi şantaj suçunu gündeme getirebilir.

Şantaj suçunun hangi durumlarda oluştuğu, suçun cezası, tehdit suçundan farkı ve Yargıtay kararları hakkında ayrıntılı bilgi için TCK Madde 107: Şantaj Suçu, Cezası ve Unsurları Nedir? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz. Bu yazıda ise özellikle “Şantaja uğruyorum, ne yapmalıyım?” sorusuna ve mağdurun atabileceği somut adımlara odaklanacağız.

Şantaja Uğradığınızda Yapmanız Gerekenler

Şantaj olaylarında her dosya farklıdır. İlk aşamada yapılacak bazı işlemler, hem mağdurun zararının artmasını önlemek hem de daha sonra yürütülecek soruşturma bakımından önemlidir.

1. Şantaj Mesajlarını ve Diğer Delilleri Silmeyin

Şantajcıyla yapılan konuşmaları öfkeyle veya korkuyla silmek yapılabilecek en önemli hatalardan biridir. Mesajlar daha sonra şüphelinin tespitinde ve suçun ispatında kullanılabilir.

Mümkün olduğu ölçüde şu bilgiler saklanmalıdır:

• WhatsApp, Telegram, Instagram veya diğer uygulamalardaki mesajların tamamı,
• şantajcının telefon numarası,
• sosyal medya kullanıcı adı ve profil bağlantısı,
• hesabın profil görüntüsü ve diğer ayırt edici bilgileri,
• gönderilen sesli mesajlar,
• istenen para miktarı,
• bildirilen IBAN veya ödeme hesabı,
• kripto para cüzdan adresi ve transfer bilgileri,
• gönderilen fotoğraf veya videolar,
• mesajların tarih ve saatleri.

Örneğin sadece “para göndermezsen fotoğrafını yayınlarım” şeklindeki tek mesajın ekran görüntüsünü almak yerine, mümkünse konuşmanın öncesini ve sonrasını da kapsayan bütün mesaj akışını gösterir şekilde saklamak daha sağlıklıdır.

2. Ekran Görüntüsü Alın, Ancak Sadece Ekran Görüntüsüne Güvenmeyin

Şantaj mesajlarının ekran görüntüsü delil olabilir. Ancak ekran görüntüleri dijital olarak değiştirilebildiğinden, soruşturma sırasında bunların doğruluğu tartışma konusu yapılabilir.

Mesajların bulunduğu telefonu veya bilgisayarı mümkünse sıfırlamayın, konuşmaları silmeyin ve uygulamadaki orijinal kayıtları koruyun.

Özellikle WhatsApp veya benzeri uygulamalarda konuşmanın dışa aktarılması, sosyal medya hesabının profil URL’sinin kaydedilmesi ve ödeme bilgilerinin ayrıca saklanması önemlidir. Somut olaya göre telefon üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması veya farklı dijital kayıtların birbirleriyle karşılaştırılması gerekebilir.

Şantajcıya Para Göndermeyin.

Şantaja uğrayan kişi çoğu zaman “istediği parayı gönderirsem görüntüleri siler ve konu kapanır” şeklinde bir düşünceye kapılır. Ancak bunun bir garantisi yoktur.

Şantajcının istediği para gönderildiğinde kişinin görüntüleri gerçekten sileceğine, tekrar para istemeyeceğine veya elindeki bilgileri başka bir kişiye aktarmadığına emin olamazsınız. Nitekim genelde ilk ödemenin ardından yeni yeni talepler ortaya çıkar. Bu nedenle şantajın sona ereceği umuduyla sürekli ödeme yapılması sorunu kalıcı olarak çözmez.

Bununla birlikte olayın içinde fiziksel saldırı, yakın ve ciddi bir tehlike veya başka bir güvenlik riski bulunuyorsa öncelik kişinin güvenliğidir. Böyle bir durumda kolluk makamlarına yani bir polis karakoluna yahut Cumhuriyet Başsavcılığına gecikmeden haber verilmeli ve suç duyurusunda bulunulmalıdır.

Şantajcıya Para Gönderdim, Ne Yapmalıyım?

Daha önce para göndermiş olmanız şikâyette bulunmanıza engel değildir.

Aksine yapılan ödeme bazı dosyalarda şüphelinin tespitini sağlayabilecek önemli bir delil hâline gelebilir.

Ödeme yaptıysanız;

• banka dekontunu,
• IBAN numarasını,
• hesap sahibine ilişkin görünen bilgileri,
• ödeme tarihini ve miktarını,
• ödeme açıklamasını,
• varsa EFT/havale işlem numarasını

saklayın.

Kripto para ile ödeme yapılmışsa kullanılan kripto cüzdan bilgisi ve transaction hash (TXID) gibi işlem bilgileri de korunmalıdır.

Banka hesabının veya telefon numarasının belirli bir kişi adına kayıtlı olması, o kişinin doğrudan şantajcı olduğunu tek başına kanıtlamaz. Hesap başkasına kullandırılmış, ele geçirilmiş veya para başka hesaplara aktarılmış olabilir. Bu nedenle hesap sahibinin şantajcı olduğu sonucuna soruşturma yapılmadan ulaşılmaz.

Şantajcıyı Engellemek Doğru Mu?

Öncelikle delilleri kaydetmek gerekir.

Şantajcının hesabını veya telefon numarasını hemen engellemek bazı durumlarda daha sonra profil bilgilerine ya da konuşmanın bir bölümüne ulaşmayı zorlaştırabilir. Bu nedenle engellemeden önce mesajları, kullanıcı adını, profil bağlantısını ve diğer bilgileri kaydedin.

Ayrıca şantajcıya karşı tehdit, hakaret veya hukuka aykırı yöntemlerle karşılık vermekten kaçınmalısınız. 

Şantaj Nereye Şikâyet Edilir?

CMK m.158 uyarınca suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılır. Başvuru yazılı yapılabileceği gibi tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak da yapılabilir. Şantaja uğradım nasıl şikayet ederim diyenlerin eğer mümkünse öncelikle adliyede Cumhuriyet Başsavcılığına veya polis merkezinde ihbar ve şikayette bulunmasını tavsiye ederiz.

Özellikle dijital delillerin, hesap bilgilerinin ve yapılması talep edilen araştırmaların düzenli şekilde gösterilmesi bakımından Cumhuriyet Başsavcılığına ayrıntılı bir suç duyurusu dilekçesi sunulması önemlidir.

Dilekçede mümkün olduğunca;

• olayın nasıl başladığı,
• şüphelinin ne istediği,
• hangi tehdidi kullandığı,
• kullanılan telefon numarası veya sosyal medya hesabı,
• varsa yapılan ödemeler,
• bilinen banka hesapları,
• mesajlar ve diğer deliller

açıklanmalıdır.

Şantaj suçu şikâyete bağlı bir suç değildir. Yetkili makamların suçu öğrenmesi üzerine soruşturma re’sen yürütülür. Şikâyetten sonradan vazgeçilmesi de soruşturmayı veya açılmış kamu davasını kendiliğinden sona erdirmez.

Fake Instagram Hesabından Şantaj Yapılıyor, Fail Bulunabilir mi?

Instagram, Telegram veya başka bir platformda sahte isim ve fotoğraf kullanılması, failin hiçbir şekilde tespit edilemeyeceği anlamına gelmez. Ancak “Fake hesap kesin bulunur” şeklinde bir sonuç garantisi vermek de doğru değildir.

Somut olayın özelliklerine göre soruşturmada;

• telefon numaraları,
• banka ve ödeme hesapları,
• platform kayıtları,
• IP ve bağlantı kayıtları,
• cihazlara ilişkin teknik veriler,
• para transferleri,
• şüphelinin diğer hesapları

araştırılır.

Bununla birlikte hesabın yurtdışından yönetilmesi, sahte kimlik bilgilerinin kullanılması, VPN gibi teknik yöntemlerden yararlanılması veya yabancı platformlardan veri istenmesi soruşturmayı zorlaştırabilir ve uzatabilir. Bu nedenle failin ne kadar sürede tespit edileceğine veya mutlaka bulunacağına ilişkin kesin bir süre vermek mümkün değildir.

Yabancı Numaradan veya Yurtdışından Şantaj Yapılıyorsa Ne Yapılmalı?

Şantajcının yabancı telefon numarası kullanması veya yurtdışında bulunması, Türkiye’de başvuru yapılmasına tek başına engel değildir.

Özellikle sosyal medya üzerinden tanışılan kişiler tarafından görüntülü görüşme sırasında kayıt alınması ve sonrasında “Para göndermezsen görüntüyü ailene veya arkadaşlarına yollarım” şeklinde taleplerde bulunulması uygulamada karşılaşılan şantaj yöntemlerinden biridir.

Bu durumda da konuşmalar, yabancı telefon numarası, sosyal medya hesabı, ödeme talebi ve varsa diğer bilgiler saklanmalıdır.

Ancak fail gerçekten yurtdışındaysa delillerin elde edilmesi ve kişinin tespit edilmesi uluslararası adli yardımlaşma veya yabancı şirketlerden veri temini gerektirebilir. Bu nedenle süreç, Türkiye’deki bilinen bir kişinin gerçekleştirdiği olaylara göre daha güç olabilir.

Fotoğraf veya Video ile Şantaja Uğruyorum, Ne Yapmalıyım?

Özel fotoğraf veya videolarla yapılan şantajın en sık rastlanan biçimlerinden biri şu tür mesajlardır:

“Para göndermezsen fotoğraflarını ailene yollarım.”

“Benimle görüşmeye devam etmezsen videolarını internette paylaşırım.”

“Şikâyetini geri çekmezsen görüntülerini iş yerine gönderirim.”

Bu tür durumlarda şantaj suçunun oluşması için tehdit konusu görüntülerin fiilen yayımlanmış olması gerekmez. TCK m.107/2, kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidiyle kendisine veya başkasına yarar sağlanmasını suç olarak düzenlemektedir.

Şantaj suçunun cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Kanunda hapis ve adli para cezası birlikte öngörülmüştür. Şantaj suçu ayrıca uzlaştırma kapsamında değildir.

Şantaj suçunun oluşup oluşmadığı değerlendirilirken, failin tehdidi para elde etmek, ilişkinin devamını sağlamak, cinsel birlikteliğe zorlamak, mağdurun şikâyetinden vazgeçmesini sağlamak veya kendisi ya da başkası lehine başka bir yarar elde etmek amacıyla kullanıp kullanmadığı önem taşır.

Montaj veya Deepfake Fotoğrafla Şantaj Yapılırsa Ne Olur?

Şantajcının kullandığı görüntü gerçek olmayabilir.

Kişinin gerçekte bulunmadığı cinsel içerikli bir fotoğrafın yapay zekâ ile oluşturulması veya gerçek bir görüntünün montajlanması ve ardından bu görüntünün açıklanacağı tehdidiyle para ya da başka bir yarar elde edilmeye çalışılması da somut olayın şartlarına göre şantaj suçunu oluşturabilir.

Burada önemli olan yalnızca görüntünün gerçekliği değil; mağdurun şeref ve saygınlığına zarar verebilecek bir isnadın, belirli bir yarar elde etmek amacıyla baskı aracı olarak kullanılmasıdır.

Şantajcı Fotoğraf veya Videoyu Gerçekten Yayarsa Ne Yapılabilir?

Özel görüntülerin yayımlanması halinde artık sadece “yayma tehdidi” değil, görüntünün fiilen ifşa edilmesi de söz konusudur.

Paylaşılan fotoğraf, video veya ses kaydının kişinin özel hayat alanına ilişkin olması hâlinde, şantaj suçunun yanında özel hayatın gizliliğini ihlal suçu da gündeme gelebilir. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu ve Cezası (TCK 134) yazımızı okuyabilirsiniz. TCK m.134/2, kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya seslerin hukuka aykırı olarak ifşa edilmesini ayrıca suç olarak düzenlemektedir.

Şantaj suçunun hangi durumlarda oluştuğu, suçun cezası, tehdit suçundan farkı ve Yargıtay kararları hakkında ayrıntılı bilgi için TCK Madde 107: Şantaj Suçu, Cezası ve Unsurları Nedir? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Görüntü internet ortamında yayımlanmışsa ceza soruşturmasının yanı sıra içeriğin erişilebilirliğine yönelik ayrı işlemler de yapılabilir.

Özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiği internet içerikleri bakımından 5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesi kapsamında Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurularak belirli URL’lere erişimin engellenmesi talep edilebilir.

Başvuruda bulunan kişinin erişimin engellenmesi talebini, talepte bulunduğu saatten itibaren 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunması gerekir. Hâkim kararını en geç 48 saat içinde açıklar; aksi hâlde erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkar.

Ancak bir içeriğin belirli bir internet adresinden kaldırılması veya bu adrese erişimin engellenmesi, aynı içeriğin internette bulunan diğer kopyalarının da kendiliğinden ortadan kalkacağı anlamına gelmez. Görüntünün farklı sosyal medya hesaplarında, internet sitelerinde veya başka URL’lerde paylaşılmış olması hâlinde, bu içeriklerin ayrıca tespit edilmesi ve gerekli başvuruların her biri yönünden yapılması gerekebilir.

Eski sevgilim/eski eşim fotoğraflarımla şantaj yapıyor, ne yapmalıyım?

Özel görüntülerle şantajın eski eş veya eski sevgili tarafından yapılması da sık karşılaşılan durumlardan biridir.

Görüntünün ilişkinin devam ettiği dönemde rızayla çekilmiş olması, bu görüntünün daha sonra rıza dışında yayımlanabileceği anlamına gelmez.

Örneğin kişinin; “Benimle tekrar birlikte olmazsan görüntülerini ailene yollarım” şeklindeki baskısı somut olayın şartlarına göre şantaj suçunu da gündeme getirir. Yargıtay kararlarında, mağdurun ilişkiye devam etmesini sağlamak amacıyla özel görüntülerinin açıklanacağı yönünde tehditte bulunulmasının, somut olaya göre şantaj suçu kapsamında değerlendirildiği görülmektedir.

Şantajcı Henüz Para İstemedi, Yine de Şantaj Suçu Olur mu?

Şantaj suçunda amaçlanan yararın mutlaka para olması gerekmez. Failin, mağdurun şeref veya saygınlığına zarar verecek bir hususu açıklama veya isnat etme tehdidini kullanarak kendisine ya da başkasına yarar sağlamaya çalışması hâlinde TCK m.107/2 gündeme gelir. Bu yarar, somut olayın özelliklerine göre ilişkiye devam edilmesi, şikâyetin geri çekilmesi veya başka bir menfaatin sağlanması şeklinde de ortaya çıkabilir.

Şantaj Mağdurlarının Yapması Gerekenler

Şantaj mağduruyum ne yapmalıyım diyenler için aşağıdaki tavsiyeler önemli olabilir:

• Mesajları ve konuşmaları silmeyin.
• Delilleri kaydetmeden hesabı engellemeyin.
• Tehdidin kesin sona ereceği düşüncesiyle sürekli para göndermeyin.
• Şantajcıyı tehdit veya hakaret ederek karşılık vermeyin.
• Hesabını hacklemeye veya hukuka aykırı şekilde kişisel bilgilerini elde etmeye çalışmayın.
• Telefonunuzu sıfırlamayın veya delilleri değiştirmeyin.
• Özel görüntüleri “delil göstermek” amacıyla gereksiz yere başka kişilere göndermeyin.
• Failin kesin olarak bulunacağı veya içeriğin kesin olarak internetten tamamen silineceği yönündeki vaatlere güvenerek hareket etmeyin.

SIK SORULAN SORULAR

Şantaja uğruyorum, ilk olarak ne yapmalıyım?

Şantaj mesajlarını silmeyin. Telefon numarasını, sosyal medya hesabını, mesajları, tarih ve saatleri, para talebini ve varsa ödeme bilgilerini kaydedin. Daha sonra Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk birimlerine başvurabilirsiniz.

Şantajcıya para gönderdim, yine de şikâyet edebilir miyim?

Evet. Daha önce ödeme yapılmış olması başvuru yapılmasına engel değildir. Ödeme dekontu ve kullanılan hesap bilgileri soruşturma açısından önemli deliller olabilir.

Şantaj mesajlarının ekran görüntüsü delil olur mu?

Ekran görüntüleri delil olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte sadece ekran görüntüsüyle yetinilmemeli; mümkünse orijinal mesajlar, cihaz ve konuşmanın tamamı da korunmalıdır.

Fake Instagram hesabından şantaj yapan kişi bulunabilir mi?

Bazı olaylarda teknik kayıtlar, telefon numaraları, para transferleri veya platform bilgileri üzerinden fail tespit edilebilir. Ancak sahte hesabın kullanılması, yurtdışı bağlantısı ve teknik gizleme yöntemleri nedeniyle her olayda failin tespit edileceği garanti edilemez.

Fotoğraflarımı paylaşmakla tehdit ediyor, henüz paylaşmadı. Suç oluşur mu?

Görüntünün mutlaka paylaşılmış olması gerekmez. Fail özel görüntüyü açıklama tehdidini para, ilişkiye devam etme veya başka bir yarar elde etmek amacıyla kullanıyorsa somut olayda şantaj suçu gündeme gelebilir.

Şantajcı görüntüleri internette paylaşırsa ne yapmalıyım?

Paylaşımın ekran görüntüsünü alın ve özellikle içeriğin bulunduğu tam URL’yi kaydedin. Ceza soruşturmasının yanında, görüntünün niteliğine göre 5651 sayılı Kanun m.9/A kapsamında erişimin engellenmesine yönelik başvuru imkanları da değerlendirilmelidir.

Şantaj suçunda şikâyetimi geri çeksem dosya kapanır mı?

Şantaj suçu şikâyete bağlı değildir. Bu nedenle mağdurun sonradan şikâyetinden vazgeçmesi soruşturmayı veya kamu davasını kendiliğinden sona erdirmez.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Şantaj olaylarında kullanılan ifadeler, istenen menfaat, taraflar arasındaki ilişki, dijital deliller ve görüntülerin paylaşılıp paylaşılmadığı hukuki değerlendirmeyi değiştirebilir. Somut olayın ayrıca incelenmesi gerekir.